Home  Ľ  Nieuws  Ľ  Leren van opinies
11/10/2012 Leren van opinies

Een artikel in de krant met een persoonlijke opinie zal per definitie reacties van andere opinies oproepen. Daar is niets mis mee, want wie zal de gehele werkelijkheid overzien en volledig doorgronden? En hoe zou je de extreem veelzijdige en genuanceerde werkelijkheid in 800 woorden kunnen weergeven? En ik leer er weer van.

 

Zulke reacties heb ik gekregen op het opiniestuk in het Reformatorisch Dagblad van 5 oktober 2012 met als titel “Ontwikkelingshulp is on-Bijbels”. De meest instemmende reacties kwamen van mensen uit het veld, vanuit verschillende landen over de globe. De meest afkeurende reacties kwamen van mensen uit Nederland die met hart en ziel zich al jarenlang hebben ingezet voor de hulp aan de medeburgers ver weg. Allebei begrijpelijk.

 

Ik schrijf dit stuk om enkele zaken te verhelderen en rechter te zetten.

 

1. Titel

Een titel is een korte one-liner, die de kern van het verhaal poogt weer te geven. “Ontwikkelingshulp is on-Bijbels” is een zeer beknopte omschrijving van de boodschap van het artikel. Een veelvoorkomend verschijnsel is dat lezers de titel isoleren en zich vervolgens daarop blindstaren.  “Hulp” is bijbels, “ontwikkelen” is bijbels, dus arme mensen helpen ontwikkelen is voluit bijbels, is de tegenreactie. Met als conclusie: deze titel is absurd. 

Ook dit is weer begrijpelijk. Vader Cats zei al: “Een' kort woord, snel en fel gesproken, heeft meer kracht, dan een lang swaer bericht dat slaep'righ uytgeseght werdt.” Zo’n pittige titel blijft haken en kan het haast onmogelijk maken om de rest van het artikel rustig tot je te nemen. Toch vraag ik elke krantenlezer om dit te doen. Ik heb geen titel geschreven, maar een opiniestuk, waarin op een compacte wijze een boodschap verwoord wordt.

 

De essentie van het opinieartikel wil ik hier nog bondiger weergeven. Dan hebt u de hoofdlijn te pakken.

  • Met “ontwikkelingshulp” wordt bedoeld de manier waarop het rijke westen in de afgelopen halve eeuw gepoogd heeft om op afstand met geld en goede raad de arme landen te helpen ontwikkelen.
  • Hulp aan de capabele arme naaste (leen je broeder: help hem zichzelf te ontwikkelen) wordt in Gods woord onderscheiden van de hulp aan de armen die niet capabel zijn om een eigen inkomen te verwerven (geef de weduwen, wezen, vreemdeling, de zieken en nog eens 10% aan de Levieten: lenig steeds weer hun acute nood).
  • Onze klassieke ontwikkelingshulp maakt dit onderscheid niet. Door deze onverstandige jarenlange vrijgevigheid is op grote schaal corruptie, schadelijke lijdelijkheid en vernederende afhankelijkheid gecreëerd, met klaarblijkelijk magere resultaten.
  • Deze manier van ‘ontwikkingshulp’ staat verder haaks op de scheppingsopdracht die God ons gaf om heel deze aarde te ontwikkelen. Te gaan naar de onontgonnen landen was en is onze primaire taak, niet te vervangen door het surrogaat-op-afstand dat wij nu ‘ontwikkelingshulp’ noemen.
  • Laten we deze collectieve missie om God’s hele schepping te bebouwen en te bewaren niet blijven verontachtzamen. ‘Collectief geroepen’ betekent dat het een gezamenlijke taak is, die aan een gaande minderheid kan worden opgedragen, mits blijvend gesteund door de medeverantwoordelijke thuisblijvers.

 

2. Oud zeer

De tweede soort reactie die ik kreeg, ging vooral niét in op wat de boodschap was. Enkelen stopten de boodschap van “ga heen” in de verdachte neo-kolonisatiekoker en werkten vervolgens alle negatieve kanten van het kolonialisme uit. Dat kan ik me goed voorstellen. Er is veel kwaad geschied door het kolonialisme. Ook veel goeds trouwens. Er zijn vele Nederlanders werkzaam geweest in onze koloniën, die oprecht gepoogd hebben hun energie, goed en bloed aan te wenden voor de ontwikkeling van deze verre landen. Dit laatste kan het verkeerde van het kolonialisme niet goedpraten, evenmin kan dat verkeerde ervan deze goedbedoelde en liefdevolle inzet niet kleineren of minachten.

 

3. Klassiek

De derde soort reactie was verwoording van de klassieke opinie: “De wereld is allang vol en wij hebben gewoon onze taak hier en die mensen daar”. En dat treft de kern van mijn opiniestuk. Onze Heere God schiep deze aarde met ons als rentmeester. Dat was onze hoofdtaak, om die uit te voeren tot eer van onze Schepper. Die opdracht werd na de zondeval herhaald, hernieuwd bij Noach, afgedwongen bij de spraakverwarring en blij bezongen door koning David (Psalm 8). Nooit heeft de Heere ons die doelstelling afgenomen. Dan zouden wij immers doelloos op aarde zijn. Op de vraag: ‘waarom zijn wij op aarde geplaatst?” zou dan niemand een zinnig antwoord kunnen geven. We zouden verdwalen in antwoorden als: “te leven tot Gods eer” of “te leven in liefde met je en tot nut van je naasten”. Dit zijn antwoorden op de vraag: “hoe moet ik leven” en niet op de vraag “waarom leef ik”.

Eigenlijk is dit voor mij de essentie van het artikel. Ik heb het gevoel dat wij eeuwenlang de breedte en diepte van deze scheppingsopdracht vergeten zijn.

 

4. Vermenging van de twee Bijbelse manieren van hulpverlenen

Het vierde bezwaar wat ik kreeg, is dat in het artikel de liefdevolle zorg voor de behoeftige arme naaste zou worden afgewezen: we behoren toch onvoorwaardelijk iedere arme te helpen! Dit artikel wil niets en niemand veroordelen of kwetsen. Maar telkens zie je dat de noodhulp aan hongerigen, zieken en ontheemden verward wordt met de echte ontwikkelings-hulp, met alle gevolgen van dien. Als je vindt dat dit artikel het werk van onze goede-doelen-stichtingen in een negatief daglicht stelt, moet je het artikel toch nog eens zorgvuldig doorlezen en opmerken welke hulp volgens de Bijbel gegeven dient te worden en op welke Bijbelse manier. De scherpe kritiek op de westerse hulpverlening spreekt inmiddels vele boekdelen en God's Woord vertelt ons waarom die kritiek terecht is.

 

5. Persoonlijk

Weer anderen gebruiken termen als “hooghartig” of “bevoogdend”. Inderdaad, deze boodschap zat me hoog, moest van m’n hart. En als gewezen leraar kan ik soms bevoogdend uit de hoek komen.

Maar nu gaat het over het opinieartikel. Voor zover ik bedoel en schrijf gaat het nergens over ons, wat wij doen en laten. Daar gaat het niet om. Ik heb geprobeerd in Gods woord en wet de richting te vinden die wij hebben te gaan.

Ik begrijp wel dat wanneer iemand een mening leest die afwijkt van het eigen standpunt, zo iemand zich aangevallen kan voelen. Maar houdt het bij het beoordelen van het geschrevene, ’t is een opinie, een zoektocht, geen aanval.

 

6. Niet

Wat ik tenslotte gemist heb ik de reacties tot nu toe, is een aanvulling over onze westers Gordiaanse knoop, onze verlegenheid. In de inleiding van zijn boek "Een dollar per dag" weet Chris van der Heijden dit dillema zo treffend te verwoorden. We weten het: wij in het westen zijn schatrijk. We hebben mensen, middelen en geld genoeg om de wereldproblemen van honger en ziekten in enkele jaren grotendeels structureel op te kunnen lossen. Maar we doen het niet, we maken er geen werk van.

Wij besteden wekelijks honderden euro’s aan ons luxe leven, waarbij de Bijbelse grens van “weest vergenoegd met voedsel en deksel” telkenmale geschonden wordt. En iedere dag sterven er duizenden (voor het goede begrip: tel elke morgen bij het ontbijt even hardop tot twaalfduizend....) mensen aan de gevolgen van ondervoeding en ziekten, wat met onze hulp voorkomen had kunnen worden. We weten dat en toch doen we er nauwelijks iets aan.

 

Blijft u meedenken? Graag.



Terug naar nieuws

Contact Wilt u meer weten?
Neem dan contact met ons op via het contactformulier.
Disclaimer Familie Van de Haar in EthiopiŽ ©2011 | Sitemap | Contact