Home  Ľ  Familie Van de Haar
28/05/2014 Familie Van de Haar

De Gelderse Vallei, de omgeving van Ede, is de streek waar wij beiden vandaan komen. Zowel Jacomijn van Engelenhoven uit Ede als Jan van de Haar uit Ederveen volgden hun middelbaar onderwijs op de Van Lodensteinschool in Amersfoort. Jacomijn deed haar opleiding A-verpleegkunde in het Beatrix ziekenhuis in Gorinchem. Jan deed de studie Biologie/Plantenziektenkunde in Wageningen. Nadat Jacomijn haar opleiding klaar had, is ze een half jaar au-pair geweest in Farr, Inverness, Schotland. Daarna kreeg ze werk in het ziekenhuis Gelderse Vallei in Bennekom. In augustus 1990 zijn we getrouwd. In die tijd was Jan leraar Biologie op de “Lodenstein”.


De invoering van het vak Verzorging in 1992 ging ten koste van de uren Biologie en viel mooi samen met het ontstaan van een onderzoeksbaan Nematologie die Jan aageboden kreeg bij RZ Research BV in Metslawier, Friesland. Na drie jaar lesgeven als aardappel-onderzoeker verder. Met Geertruyde, die net lopen kon, en de pasgeboren tweeling Evert en Jan zijn we vanuit Ede verhuisd naar Driesum, onder de rook van Dokkum. In dit kleine dorp genoten we van alle varianten van de Friese volksaard en de boeiende eenvoud van het plattelandsleven. Ver weg van de familie. Twee uur rijden was voor velen die op bezoek kwamen ook een stevige opgave. Een soort emigratie helemaal aan het eind van Friesland, daar waar Nederland ophoudt, of juist begint!


Als Hoofd Research was Jan veel onderweg. Steeds op zoek naar nieuwe technologie waarmee de teelt en veredeling van aardappel verbeterd kon worden. Resistentietoetsen (nematoden, schimmels), DNA-diagnostiek, ziektenbeheersing (Zilverschurft, Phytphtohora, Erwinia), hitteresistentie en miniknollenteelt waren boeiende studies, waarin samenwerking met onderzoeksgroepen en klanten wereldwijd gezocht werd. Het werk aan pootgoedteelt in Egypte, de teelt van consumptieaardappel in de Negev (Israel) en Mali maakte Jan duidelijk dat de potentie van aardappel als gezond en hoogrenderend voedselgewas enorm is, ook in deze extreme klimaten. Toen in 2004 de tweeling Evert en Jan in de herfstvakantie meegingen om aardappels te rooien in Egypte. Nooit eerder hadden zij armoede gezien, mensen broodmager en inlompen, levend in een land met zoveel luxe en gebrokenheid. En, zo te zien, niemand die zich over hen bekommerde. En daarnaast de prachtige grote farms met Europese machines en glanzende Mercedesen, waar in het droge woestijnzand meer dan 70 ton aardappels per hectare gerooid kon worden. Voor export naar Europa.


De maanden erna bleef voor ons de vraag resoneren hoe zoiets kan. En wie daar iets aan doet. En of sowieso wij hier iets mee te maken hebben. Vervolgens hebben we de Bijbel doorgezocht om te leren wat de Heere ons zegt over deze aarde, over armoede en rijkdom en over onze verantwoordelijkheid ten opzichte van de mensen in de rest van de wereld. Dan kom je maar tot één simpele slotsom: Alles wat wij hebben, is gekregen; is ons toevertrouwd om God er mee te dienen en onze naaste ermee te dienen. Het boek Genesis leert waar en waarvoor wij op deze aarde geplaatsd zijn en de rest van de Bijbel houdt niet op met het benadrukken van de verantwoordelijkheid van iedereen voor iedereen, waar ook ter wereld. Ga heen, de aarde over om deze in cultuur te brengen was de boodschap van de eerste helft van de wereldgeschiedenis, met als afsluiting de stokslag van de spraakverwarring. Ga heen, de aarde over om het Evangelie, de goede boodschap van God’s genade in Jezus Christus bekend te maken aan alle medeburgers, was de her-zending twee duizend jaar geleden.


Gaan? Geen keus. Vanaf de kerst 2004 waren we vastbesloten om te gaan. Liefst in een gebied waarin het effect ervan zo groot mogelijk zou kunnen zijn. Als je dan een plek zoekt waar je met aardappels een verschil kunt maken en blijven maken, moet je naar Afrika. Daar ligt nog zoveel grond braak of onbenut en daar is de behoefte aan voedselproductie zo groot. Maar pootgoed en Afrika lijkt haast niet te combineren, omdat je voor de teelt van gezond pootgoed het koele Nederlandse kustklimaat nodig hebt. In Afrika vind je zoiets alleen op grote hoogten, boven de 2.500 meter boven zeeniveau. En dan houd je maar een handvol landen over: Kenia, Burundi, Ruwanda, Malawi en Ethiopië. Uiteindelijk achtten wij dit laatste land als meestbelovend om een bedrijf voor pootgoed op te gaan zetten. De aanvraag van een overheidssubsidie voor investeringen (PSOM), het zoeken en organiseren van investeerders en het voorbereiden van de nieuwe PLC in Ethiopië was begin 2007 afgerond. Klaar voor de start. In april gestopt bij HZPC Research BV en de eerste week van juli 2007 zijn we als gezin naar Ethiopië geëmigreerd. Enkele weken voordat wij vertrokken, hebben we onze familie en vrienden in 5 kantjes de uitleg gegeven over het waarom en het hoe van het emigreren. Bij deze de gedeelten die gaan over onze motivatie en beoogde opzet.


Aangekomen in Debre Zeit zouden we eerst een tijd op de SIM-compound aan het Babogaya-meer wonen. Toen we ons de eerste dag meldden aan de poort, bleek er een stevig conflict te zijn tussen de leiding en het personeel, met als gevolg dat het geheel gesloten was. Via Tim Veldman kregen we van Gert van Putten het aanbod om op Genesis-farms te logeren. Dat hebben we vervolgens met veel genoegen een maand of drie gedaan. Eindelijk arriveerde in oktober de in april verzonden container met alle huisraad, zodat we ons eigen huurhuis in Debre Zeit konden betrekken.


Eind november 2007 gingen Jan sr. met Evert en Jan jr. naar het zuidoosten, de streek tussen Negele Borana en de Somalische grens. Op zoek naar zuivere vaarzen van de Borana’s, het daar veelvoorkomende rundveeras dat gefokt wordt door de nomadenstammen. Om het beoogde fokprogramma voor de tweeling op te starten. Samen met de leider van het onderzoeksprogramma voor melkvee in Debre Zeit leerden we in anderhalve dag de kenmerken van het ras kennen. Op de terugweg verongelukte de auto, waarbij Evert het leven verloor. Daarna maakten we de moeilijkste maanden van ons leven door. In april 2008 zijn we weer terug gegaan naar Ethiopia. Het missen van Evert is voor ons het meest verdrietige en moeilijkste in ons gezinsleven, blijvend.


Inmiddels wonen we al weer ruim vijf jaar in dit Oostafrikaanse land. Geertruyde en Jan wonen sinds oktober 2011 in Nederland voor hun studie. Een van de moeilijke dingen, zo lang zo ver bij elkaar vandaan wonen. Joanne en Hanneke studeren gestaag door om hun middelbare school af te maken.
En langzamerhand krijgen de bedrijven hun vorm en vaart, waardoor we steeds beter mogen zien welke vruchten ons werk hier afwerpt. We denken zo langzamerhand te begrijpen waar de term ‘tropenjaren’ vandaan komt. In ieder geval niet vanwege het feit dat het nu in 2012 in Ethiopia pas 2005 is en je al deze jaartallen voor de tweede keer langs ziet komen. Het komt eerder door de soms ongelofelijk hoeveel moed en energie en vooral geduld je dagelijks nodig hebt – en gelukkig krijgt! – om alle onverwachte en vaak bizarre situaties het hoofd te bieden. Willem van Oranje schijnt gezegd te hebben: “Het is niet nodig te hopen om te ondernemen, noch te slagen om te volharden”. En wanneer je overtuigd bent dat dit de plek en taak is die overeenstemt met je scheppingsopdracht, is dit een kernachtig gezegde.


Het verschil tussen het leven in een laagland uit de top-10 van meest welvarende landen is wel degelijk anders dan het leven in een land uit de top-10 van de armste landen. Maar goed, onze Hollandse voorouders in de zeventiende eeuw, de Gouden eeuw, hadden het weinig beter dan de Ethiopiërs nu. Zoals het er nu uitziet, mogen we een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van de voedselproductie van dit land. De federale overheid heeft sinds vorig jaar zijn nieuwe vijfjarenplan geheel gericht op de ontwikkeling van de landbouw. Een wijs besluit, wat geheel samenvalt met onze primaire taak als rentmeester en met de daaruit voortvloeiende historische ontwikkeling van bijna alle welvarende landen. Er kan in enkele jaren veel gebeuren, werkend op hoop van zegen.


Contact Wilt u meer weten?
Neem dan contact met ons op via het contactformulier.
Disclaimer Familie Van de Haar in EthiopiŽ ©2011 | Sitemap | Contact